Gierzwaluwen

Ruben Wolterman

Inleiding

Een gierzwaluw is een bijzondere vogel: klein, donkerbruin en maakt een heel herkenbaar geluid.

In mijn werkstuk ga ik vertellen wat een gierzwaluw is en hoe de vogel leeft. De gierzwaluw is een beschermde vogel en ik zal vertellen hoe iedereen de gierzwaluw kan helpen.

Ook zal ik vertellen welke andere zwaluwen er zijn.

Voorwoord

Ik heb gekozen om mijn werkstuk over gierzwaluwen te maken omdat ik het heel interessant vind. Mijn vader en mijn opa vinden het ook leuk en daarom ben ik het ook leuk gaan vinden.

Ieder jaar in april hoor ik de gierzwaluwen weer thuis komen en dan word ik blij. Thuis hebben wij ook nestkasten in laten bouwen, dan vind ik het leuk om te zien dat ze na een half jaar lang weggeweest te zijn ze altijd de weg weer terug vinden.

Gevallen gierzwaluwen

Eén keer was er een grote regenbui en toen vielen twee gierzwaluwen naar beneden en toen mocht ik er één vasthouden. Dat is heel bijzonder omdat gierzwaluwen bijna nooit op de grond komen. Deze hebben we naar Het Vogelopvangcentrum in Haarlem gebracht.

 

Wat is een gierzwaluw?

Een gierzwaluw is een bijzondere vogel. Ze zijn donker gekleurd en ze kunnen wel 20 jaar oud worden. Gierzwaluwen zijn ongeveer net zo groot als spreeuwen. Je kan ze herkennen aan hun gevorkte staart en hun roep in de lucht: “sriii sriii...”:

Ze kunnen heel goed vliegen en daarom worden ze luchtacrobaten genoemd.

Fossiele gierzwaluw
Fossiele gierzwaluw

Gierzwaluwen leven al 49 miljoen jaar op aarde. Dat weten we omdat in Duitsland een fossiel gevonden werd. Mensen leven nog maar 130.000 jaar op aarde!

Apus apus betekent: geen poot. Maar ze hebben wel degelijk korte poten, met scherpe klauwtjes
Apus apus betekent: geen poot. Maar ze hebben wel degelijk korte poten, met scherpe klauwtjes

Zijn wetenschappelijke naam is Apus apus. Dat betekent: geen poot. Maar ze hebben wel degelijk korte poten, met scherpe klauwtjes, waarmee ze zich heel goed aan muren of rotsen kunnen vasthouden.

 

Hoe leven gierzwaluwen?

Gierzwaluwen leven altijd in de lucht. Ze eten en drinken in de lucht. En ook paren en poetsen doen ze vliegend. Ze vliegen wel 800 honderd kilometer per dag en leggen in hun hele leven wel meer dan 3 miljoen kilometer vliegend af.

Gierzwaluwen eten insecten. Ze vangen heel wat muggen voor ons weg!

Een koppel gierzwaluwen blijft hun hele leven bij elkaar. Ieder jaar broeden ze in in dezelfde nestplaats. Ze broeden in gaten en kieren van gebouwen. Vaak onder dakpannen of in nestkasten. Ze maken een nestje van strootjes en veertjes die ze in hun vlucht vinden en ze plakken die aan elkaar met speeksel.

Een gierzwaluw met een krop vol insecten
Een gierzwaluw met een krop vol insecten

In hun eenvoudige nestje leggen 2 of 3 eitjes. De mannetjes en de vrouwtjes broeden allebei om de beurt op hun eitjes. Na ongeveer 20 dagen komen de jongen uit. Ze hebben dan nog geen veren en kunnen nog niks zien. De ouders brengen insecten in hun keelzak (krop) naar het nest. Na 10 dagen kunnen de jongen zien en na ongeveer 7 weken vliegen ze uit.

Na 2 tot 3 jaar bouwen ze zelf een nest.

 

Waar zijn gierzwaluwen in de winter?

Van Groesbeek naar Kongo

Ieder jaar komen ze eind april van Afrika naar Nederland en de rest van Europa om hier te broeden en hun jongen groot te brengen. Eind juli gaan ze weer terug naar Afrika. Zo vliegen ze, heen en terug, per jaar 22.400 kilometer.

Onderzoekers vingen in Nederland een gierzwaluw en maakten een zendertje aan hem vast. Zo konden ze hem volgen op zijn reis van Groesbeek naar Kongo.

Het is een gevaarlijke reis want onderweg zijn er veel roofvogels, zoals de boomvalk, die wel een hapje lusten.

Boomvalk met prooi (foto van Jaap Langenbach)
Boomvalk met prooi (foto van Jaap Langenbach)

Bovendien moeten de gierzwaluwen de Sahara oversteken. De Sahara is een woestijn waar het heel heet kan zijn en waar zandstormen voor komen.

 

Moeten wij gierzwaluwen helpen?

Gierzwaluwen broeden graag in spleten en kieren van gebouwen in dorpen en steden. Maar tegenwoordig worden huizen en kantoren goed geïsoleerd en zijn er nog maar weinig gaten en ruimten om een nest te maken. Net als veel andere vogels in de stad hebben gierzwaluwen moeite om een goede nestplaats te vinden.

We kunnen gierzwaluwen helpen door zelf nestruimten voor ze te maken. Er zijn allerlei verschillende soorten nestkasten voor gierzwaluwen te koop. Er zijn er van hout die je op kan hangen en er zijn er van een soort beton die in de muur gemetseld moeten worden.

Nestkasten worden aan een gebouw vastgemaakt

In sommige steden zoals Haarlem en Amersfoort zijn er mensen die nestkasten in nieuwe flats en andere hoge gebouwen laten inmetselen. Gierzwaluwen hebben daar geluk!

 

Welke andere zwaluwen zijn er?

Er zijn verschillende andere soorten vogels die op gierzwaluwen lijken. Maar deze maken zelf hun nestplaats door klei aan de rand van de sloot te verzamelen en dit aan gebouwen te plakken tot er een kommetje ontstaat.

Een boerenzwaluw (links) en huiszwaluwen verzamelen klei voor hun nest
Een boerenzwaluw (links) en huiszwaluwen verzamelen klei voor hun nest

Het vaakst zie je in Nederland de boerenzwaluw en de huiszwaluw. De boerenzwaluw herken je aan zijn rode keel en witte buik. De huiszwaluw is kleiner en heeft geen rode keel maar wel een witte buik. Boerenzwaluwen en huiszwaluwen zie nog wel eens op hekken en elektriciteitsmasten zitten. Gierzwaluwen zal je bijna nooit ergens zien zitten: ze vliegen altijd!

 

Nawoord

Ik vond het heel leuk om aan dit werkstuk te werken. Ik weet al aardig wat van gierzwaluwen maar toch heb ik weer nieuwe dingen geleerd. Bijvoorbeeld dat er al langer gierzwaluwen zijn dan mensen.

Ik had goede informatie van de Gierzwaluwbescherming, daar kon ik goed mee aan het werk.

De gierzwaluwkasten bij ons thuis
De gierzwaluwkasten bij ons thuis

Ik vind de gierzwaluw nog leuker doordat ik dit werkstuk heb gemaakt en ik kijk uit naar april als de gierzwaluwen weer thuis komen.

 

Bibliografie

De gierzwaluw Deze pagina staat op  Startpagina Vogel.